Wniosek o dział spadku służy do podziału majątku pozostawionego przez zmarłego między spadkobierców. Powinien wskazywać wszystkich uczestników, skład i wartość spadku oraz proponowany sposób podziału, w tym ewentualne spłaty lub dopłaty. Samo stwierdzenie nabycia spadku określa udziały spadkobierców, ale nie przyznaje im konkretnych przedmiotów.
Poniższy wzór obejmuje podstawowe żądania, uzasadnienie i wykaz załączników. Należy uzupełnić go zgodnie z sytuacją rodzinną i majątkową. Zgodny projekt podziału pozwala obniżyć opłatę sądową, jednak wymaga rzeczywistego porozumienia wszystkich uczestników co do proponowanego rozstrzygnięcia.
Sąd Rejonowy w [miejscowość], Wydział Cywilny
Adres sądu: [adres]
Uczestnicy: [imiona, nazwiska i adresy wszystkich pozostałych spadkobierców]
Wartość przedmiotu sprawy: [łączna wartość dzielonego majątku] zł
Wniosek o dział spadku
Żądania wniosku
- Ustalenie, że w skład spadku po [imię i nazwisko], zmarłym/zmarłej [data] w [miejsce], ostatnio stale zamieszkałym/zamieszkałej w [miejscowość], wchodzą: [dokładny opis składników, wartości, numery ksiąg wieczystych].
- Dokonanie działu spadku przez przyznanie: [składnik] na własność [osoba] oraz [składnik] na własność [osoba].
- Zasądzenie od [osoba] na rzecz [osoba] spłaty/dopłaty w kwocie [kwota] zł, płatnej do [termin], z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia terminowi płatności / dokonanie podziału bez spłat i dopłat [wybrać właściwe].
- Dopuszczenie dowodów z załączonych dokumentów na okoliczność dziedziczenia, składu i wartości spadku oraz pozostawienie kosztów postępowania przy uczestnikach w zakresie związanym z ich udziałem w sprawie.
Uzasadnienie
Załączniki
- Dokument potwierdzający dziedziczenie; dokumenty własności i wyceny składników spadku.
- Dowód uiszczenia opłaty sądowej albo wniosek o zwolnienie od kosztów z wymaganym oświadczeniem.
- Zgodny projekt działu podpisany przez wszystkich uczestników – jeżeli uzgodniono podział.
- Odpisy wniosku i załączników dla pozostałych uczestników; inne dowody: [wykaz].
Jak uzupełnić wniosek o dział spadku?
Wniosek składa się zasadniczo do sądu rejonowego ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy. Jeśli nie można go ustalić w Polsce, właściwość określa się według miejsca położenia majątku spadkowego lub jego części, a w dalszej kolejności według reguł ustawowych. Wskaż wszystkich pozostałych spadkobierców jako uczestników, podając ich aktualne adresy do doręczeń.
Dokumenty i opis majątku
Dołącz prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia. Jeżeli dziedziczenie nie zostało jeszcze potwierdzone, sąd może ustalić je w toku postępowania działowego; potrzebne będą dodatkowe dokumenty i odpowiednia opłata. Wymień wszystkie znane składniki spadku, ich wartości oraz dowody własności. Dla nieruchomości podaj numer księgi wieczystej i dane pozwalające ją jednoznacznie zidentyfikować.
Propozycja podziału i spłaty
Możesz zaproponować podział fizyczny rzeczy, przyznanie jej jednemu spadkobiercy ze spłatą pozostałych albo sprzedaż i podział uzyskanych środków. Kwoty spłat powinny odpowiadać udziałom i wartości otrzymywanego majątku. Określ termin płatności, a przy ratach także ich wysokość i terminy. Sądowy dział powinien obejmować cały spadek; ograniczenie go do części wymaga ważnych powodów.
Ile kosztuje dział spadku?
Opłata od wniosku o dział spadku wynosi 500 zł, a przy zgodnym projekcie działu – 300 zł. Jeżeli wniosek łączy dział spadku ze zniesieniem współwłasności, opłata wynosi odpowiednio 1000 zł albo 600 zł przy zgodnym projekcie obu rozstrzygnięć. Podstawę tych opłat stanowi art. 51 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Do kosztów mogą dojść wydatki na opinię biegłego, dokumenty i pełnomocnika. Przy sporze o wartość nieruchomości sąd może zażądać zaliczki na wycenę. Co do zasady każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem, ale przy sprzecznych interesach sąd może rozliczyć je inaczej. Osoba niemogąca ponieść kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny może wystąpić o zwolnienie, przedstawiając wymagane oświadczenie majątkowe.
Na co uważać przed złożeniem dokumentu?
Dział spadku nie dzieli długów wobec wierzycieli ze skutkiem wiążącym tych wierzycieli. Można natomiast zgłosić odpowiednie roszczenia dotyczące spłaconych długów spadkowych, nakładów, pożytków lub korzystania z majątku. Takie rozliczenia należy opisać, wyliczyć i poprzeć dowodami; ich pominięcie może uniemożliwić późniejsze dochodzenie.
Jeżeli majątek obejmuje udział zmarłego w majątku wspólnym małżonków, może być potrzebne połączenie sprawy z podziałem tego majątku. Usuń niepasujące warianty wzoru, podpisz wniosek i przygotuj odpisy z załącznikami dla pozostałych uczestników. Przy pełnej zgodzie możliwy jest także umowny dział spadku; gdy obejmuje nieruchomość, umowa wymaga aktu notarialnego.